Sgipiwch I'r Prif Gynnwys

Creu dyfodol mwy cynaliadwy

Mae’r economi gylchol, a ddatblygwyd gan Ellen MacArthur, yn golygu ffordd newydd o feddwl. Mae safbwyntiau ‘traddodiadol’ ynglŷn â’r economi yn fwy llinol eu syniadaeth, lle y caiff cynhyrchion eu prynu, eu defnyddio ac yna’u taflu. Yn syml, system lle mae adnoddau megis deunyddiau a chyfarpar yn cael eu defnyddio, eu hailddefnyddio a’u hailbwrpasu mor effeithiol â phosibl, ac am gyhyd â phosibl, yw’r economi gylchol. Yn ein hachos ni, rydym am i’r sector cyhoeddus ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd a Dinas-Ranbarth Bae Abertawe weithio’n effeithiol gyda’i gilydd i ailystyried sut y caiff eu hadnoddau eu rheoli a’u rhannu mewn prosiectau newydd a rhai sydd eisoes yn mynd rhagddynt er mwyn sicrhau’r buddiannau ariannol, amgylcheddol a chymdeithasol mwyaf posibl.

Recycling image

Sefydliad Ellen MacArthur

Yn ôl Sefydliad Ellen MacArthur, mae economi gylchol yn anelu at ailddiffinio twf, gan ddefnyddio hynny i greu buddiannau cymdeithasol ehangach. Mae’r economi gylchol yn golygu dylunio system i osgoi creu gwastraff, canolbwyntio ar broses o bontio tuag at ffynonellau ynni adnewyddadwy a chreu cyfalaf economaidd, naturiol a chymdeithasol.

Mae’n seiliedig ar dair egwyddor:

  • Dylunio i osgoi creu gwastraff a llygredd
  • Parhau i ddefnyddio cynhyrchion a deunyddiau
  • Adfywio systemau naturiol

 

Rhagor o wybodaeth
Stock image on less CO2 usage

Mae enghreifftiau o ymgorffori egwyddorion cylchol yn cynnwys:

  • Caffael cynhyrchion sy’n cael eu hadnewyddu, eu hailweithgynhyrchu neu sy’n cynnwys deunyddiau eildro a/neu gynhyrchion sydd wedi’u dylunio i fod yn hirhoedlog ac i gael eu hailddefnyddio a’u hatgyweirio
  • Caffael gwasanaethau sy’n rhoi mynediad at gynhyrchion (er enghraifft, rhentu neu brydlesu dodrefn neu gyfarpar meddygol)
  • Rhoi prosesau ar waith sy’n ei gwneud yn bosibl i adnoddau megis cyfarpar a staff gael eu rhannu’n effeithiol rhwng gwahanol sefydliadau yn y sector cyhoeddus
  • Adeiladu rhwydweithiau sy’n ei gwneud yn bosibl i adnoddau yn y sector cyhoeddus megis cymhorthion meddygol, TG neu ddodrefn mewn sefydliadau eraill gael eu hailbwrpasu a’u hailddefnyddio
  • Creu partneriaethau sy’n troi gwastraff y sector cyhoeddus na ellir ei osgoi yn adnoddau i ddiwydiant arall, er enghraifft, ailbrosesu dyfeisiau meddygol PVC untro yn gynhyrchion newydd megis clymau coed
  • Llunio polisïau sy’n sicrhau y darperir gwasanaethau cyhoeddus mewn ffordd sy’n defnyddio adnoddau’n effeithlon (er enghraifft, canllawiau ar ôl-osod tai cymdeithasol neu ddefnyddio ynni adnewyddadwy ar gyfer trafnidiaeth gyhoeddus)

Mae llawer iawn o gyfleoedd posibl eraill yn yr economi gylchol a byddwn wrth ein bodd yn gweld beth yw eich syniadau chi!

Gwnewch gais nawr

Cymunedau Arloesi Economi Gylchol (CEIC): Penderfyniadau’r Eco-god

Adfywio Systemau Naturiol

Rydym yn penderfynu y byddwn yn:

  • Cefnogi newid i ynni a deunyddiau adnewyddadwy
  • Adhawlio, cadw ac adfer iechyd y blaned

Dychwelyd adnoddau biolegol i fyd natur

Byddwn yn:

  • Gweithio gyda’n timau caffael mewnol i ddod o hyd i nwyddau a gwasanaethau sydd, lle y bo modd:

yn defnyddio ynni a deunyddiau adnewyddadwy

yn ymgorffori deunyddiau eco-gyfeillgar

  • Gweithio gyda’n rheolwyr ystadau i sicrhau bod adnoddau biolegol a gynhyrchir gan CEIC (e.e. gwastraff bwyd) yn cael eu hanfon i’w compostio neu i’w treulio’n anaerobig
  • Gwirfoddoli i fod yn rhan o fentrau bioamrywiaeth lleol megis plannu coed, glanhau traethau a chasglu sbwriel
  • Dathlu a lledaenu syniadau ac arferion da a ddatblygir gan CEIC sy’n cyfrannu at adfywio systemau naturiol

 

Bydd ein cyfranogwyr yn:

  • Dysgu am strategaethau’r economi gylchol sy’n adfywio systemau naturiol
  • Gweld a/neu glywed am enghreifftiau da yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector sy’n cynhyrchu/defnyddio ynni a deunyddiau adnewyddadwy a dychwelyd adnoddau biolegol i fyd natur (drwy, er enghraifft, compostio)
  • Ceisio gwybodaeth am gwmnïau rhanbarthol sy’n darparu/defnyddio ynni a deunyddiau adnewyddadwy, deunyddiau eco-gyfeillgar ac atebion anaerobig/compostio
  • Cael gwybod am gyfleoedd i gymryd rhan mewn mentrau bioamrywiaeth drwy wefan CEIC

Rhannu

Rydym yn penderfynu y byddwn yn:

  • Rhannu, yn ailddefnyddio ac yn estyn oes pob ased prosiect hyd y gellir
  • Annog cyfranogwyr o fewn gweithrediad CEIC i fanteisio ar gyfleoedd i rannu asedau

Mabwysiadu a hyrwyddo trefniadau rhannu dulliau teithio

Byddwn yn:

  • Gweithio gyda’n timau caffael mewnol i ddod o hyd i asedau sy’n:

Cael eu hurio neu eu prydlesu yn hytrach na’u prynu

Cael eu hailddefnyddio neu sy’n ail law

Cael eu dylunio ar gyfer parhad, cynnal a chadw neu uwchraddio

 

  • Annog trefniadau rhannu dulliau teithio (hurio beiciau, rhannu ceir, defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus) ar gyfer teithio hanfodol
  • Dewis lleoliadau ar gyfer gweithdai a digwyddiadau y gellir eu cyrraedd yn hawdd ar drafnidiaeth gyhoeddus, lle bynnag y bo modd
  • Rhoi arweiniad ar deithio i gyfranogwyr a hwyluso trefniadau rhannu dulliau teithio ar gyfer pob un o weithdai a digwyddiadau CEIC
  • Meithrin Cymunedau Ymarfer sy’n annog prosesau rhannu gwybodaeth ac asedau eraill ar draws ffiniau sefydliadol
  • Dathlu a lledaenu syniadau ac arferion da ar gyfer rhannu asedau a ddatblygir yn ystod CEIC

Bydd ein cyfranogwyr yn:

  • Dysgu am strategaethau’r economi gylchol sy’n rhannu asedau’n effeithiol
  • Gweld a/neu glywed am enghreifftiau da yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector sy’n cynnwys rhannu, ailddefnyddio ac estyn oes asedau
  • Gweld a/neu glywed am enghreifftiau da o rannu dulliau teithio yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector
  • Gweld a/neu glywed am enghreifftiau da o asedau sy’n cael eu rhannu rhwng rhanbarthau a sefydliadau

Ceisio gwybodaeth am gwmnïau rhanbarthol sy’n cynnig atebion o ran rhannu asedau

Optimeiddio

Rydym yn penderfynu y byddwn yn:

  • Mabwysiadu arferion effeithlon o ran ynni, dŵr ac adnoddau eraill o fewn gweithrediad CEIC
  • Annog y rhai sy’n cymryd rhan yn CEIC i fabwysiadu arferion sy’n defnyddio ynni ac adnoddau’n effeithlon
  • Optimeiddio’r manteision economaidd-gymdeithasol sy’n gysylltiedig â’r economi gylchol i Gymru drwy weithio gyda busnesau lleol, y trydydd sector a sefydliadau yn y gymuned lle y bo modd

Defnyddio’r dewis mwyaf eco-gyfeillgar o ran teithio hanfodol yn y gweithrediad

Byddwn yn:

  • Gweithio gyda’n timau caffael mewnol i ddod o hyd i gynhyrchion:

–   sy’n cynnwys cyn lleied â deunydd pecynnu â phosibl neu ddim deunydd pecynnu o gwbl

–     nad oes rhaid eu cludo dros bellteroedd hir

  • Diffodd yr holl wres a goleuadau yn ein hystafelloedd pan na fydd eu hangen
  • Diffodd yr holl gyfarpar yn y swyddfa pan nad yw’n cael ei ddefnyddio
  • Lleihau’r defnydd o adnoddau traul i’r eithaf, gan gynnwys dŵr, yn ystod gweithdai a digwyddiadau
  • Dylunio poster y gellir ei ailddefnyddio ac a fydd yn para’n dda i arddangos ein heco-god mewn gweithdai, cynadleddau a digwyddiadau
  • Defnyddio dulliau teithio llesol (beicio, rhedeg neu gerdded) i gyrraedd y swyddfa neu leoliadau digwyddiadau lle y bo modd
  • Gwneud dewisiadau teithio sy’n blaenoriaethu effaith amgylcheddol yn hytrach na chyflymder (er enghraifft, dewis teithio ar fferi a thrên yn hytrach na hedfan ar gyfer teithio hanfodol dramor)
  • Monitro a chyhoeddi ôl troed carbon teithio hanfodol CEIC ac unrhyw gamau a gymerwyd i wneud iawn yn rhannol am allyriadau prosiectau
  • Rhoi cyngor ar deithio llesol i’r rhai sy’n dod i weithdai a digwyddiadau CEIC
  • Dathlu a lledaenu syniadau / arferion da a ddatblygir yn CEIC sy’n cyfrannu at y defnydd effeithlon o adnoddau, dŵr ac ynni

 

Bydd ein cyfranogwyr yn:

  • Dysgu am strategaethau’r economi gylchol sy’n optimeiddio’r defnydd o adnoddau (gan gynnwys ynni a dŵr)
  • Gweld a/neu glywed am enghreifftiau o’r sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector sy’n optimeiddio ynni, dŵr ac adnoddau

Ceisio gwybodaeth am gwmnïau rhanbarthol a all helpu’r sector cyhoeddus i ddefnyddio adnoddau ac ynni mewn ffordd fwy

Dolennu

Rydym yn penderfynu y byddwn yn:

Sicrhau ein bod yn chwarae ein rhan i ddolennu adnoddau drwy roi arferion da ar waith i reoli’r gwastraff na allwn ei osgoi

Byddwn yn:

  • Chwilio am gyfleoedd i ailddefnyddio asedau CEIC yn lleol ar ddiwedd y gweithrediad
  • Anfon cynhyrchion addas i sefydliadau lleol i’w hailweithgynhyrchu/hailbwrpasu
  • Sicrhau bod systemau ar waith i ailgylchu ein holl ddeunyddiau ar ddiwedd eu hoes gyntaf, gan gynnwys metelau, gwydr, plastig a bwyd
  • Dathlu a lledaenu syniadau / arferion da a ddatblygir yn CEIC sy’n creu dolenni adnoddau effeithiol

 

Bydd ein cyfranogwyr yn:

  • Dysgu am strategaethau’r economi gylchol sy’n creu dolenni adnoddau ac sy’n parhau i ddefnyddio deunyddiau am gyfnodau hwy
  • Gweld a/neu glywed am enghreifftiau o sefydliadau yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector sydd wedi creu gwerth o “wastraff”

Ceisio gwybodaeth am gwmnïau rhanbarthol a all gefnogi’r broses o ddolennu adnoddau drwy eu hailddefnyddio, eu hailweithgynhyrchu, eu hailbwrpasu a’u hailgylchu

Rhithio

Rydym yn penderfynu y byddwn yn:

Disylweddu gweithrediadau CEIC hyd y gellir

Byddwn yn:

  • Gwneud pob ymdrech i sicrhau gweithrediadau swyddfa ddibapur
  • Hyrwyddo gweithrediad CEIC ar-lein drwy ein gwefan
  • Defnyddio TGCh i leihau teithio at ddibenion gweithrediad CEIC i’r eithaf (cynnal cyfarfodydd, digwyddiadau hyrwyddo a gweithgareddau eraill drwy ddulliau rhithwir)
  • Chwilio am gyfleoedd i gyflwyno allbynnau CEIC mewn cynadleddau a digwyddiadau rhithwir
  • arddangos ein heco-god ar wefan CEIC
  • Dathlu a lledaenu syniadau ac arferion da a ddatblygir yn CEIC sy’n defnyddio rhithio er mwyn defnyddio adnoddau’n fwy effeithlon

 

Bydd ein cyfranogwyr yn:

  • Dysgu am y rôl y mae disylweddu/rhithio yn ei chwarae yn yr economi gylchol
  • Gweld neu glywed am enghreifftiau o wasanaethau yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector sy’n defnyddio dulliau rhithio yn effeithiol
  • Ceisio gwybodaeth am gwmnïau rhanbarthol a all helpu’r sector cyhoeddus i ddisylweddu ei weithgareddau

Cyfnewid

Rydym yn penderfynu y byddwn yn:

Hyrwyddo ffyrdd newydd o wneud pethau sy’n cefnogi economi gylchol

Byddwn yn:

  • Gweithio gyda’n timau caffael i ddewis yn well, lle na allwn ddewis opsiwn cylchol – er enghraifft, technolegau carbon isel nad oes iddynt ddiwedd oes diffiniedig eto
  • Sicrhau ein bod yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am ddeunyddiau, technolegau a systemau newydd sy’n cefnogi economi gylchol ac yn asesu eu perthnasedd i raglen CEIC o hyd, gan ddiweddaru ein darpariaeth a’i gwella’n barhaus
  • Derbyn na all pob proses a ddatblygir gan CEIC fod yn gylchol – a dathlu a lledaenu enghreifftiau o bob math o arloesi da gan wasanaethau cyhoeddus a ddatblygir gan CEIC

 

Bydd ein cyfranogwyr yn:

  • Dysgu am gysyniadau’r economi gylchol radical sy’n herio eu gweithgareddau beunyddiol arferol

Dysgu mewn amgylchedd sy’n hyrwyddo meddylfryd ‘mae popeth yn bosibl’, sy’n gwobrwyo creadigrwydd ac arloesedd, sy’n dathlu llwyddiant ac sy’n dysgu o fethiant

 

Esbonio’r economi gylchol